Wat doet je diafragma

by Simone
0 comment

Met je diafragma bepaal je de hoeveelheid licht die door je lens naar binnen komt. Met de sluitertijd bepaal je vervolgens hoe láng dat licht naar binnen komt. Tevens is je diafragma de bepalende factor als het aankomt op de scherptediepte van je foto.

Wat doet je diafragma

Wat doet je diafragma

Het diafragma – het gat in de lens – wordt aangeduid met een reeks cijfers. Hierbij moet je onthouden dat een laag cijfer een groot gat is en dus veel licht naar binnen laat.
Een diafragma van f2.8 is dus een grotere opening dan een diafragma van f22. De reeks diafragmawaarden is als volgt:


f/1 | f/1.4 | f/2 | f/2.8 | f/4 | f/5.6 | f/8 | f/11 | f/16 | f/22 | f/32 | f/45 | f/64


Elke keer als je de diafragmaring een slag dichtdraait, spreek je in de fotografie van 1 stop. Van diafragma f2.8 naar diafragma f4.0 betekent dus 1 stop minder licht. Op je camera wordt die stop vaak aangeduid als EV (exposure value). Kleine correcties op je belichting kun je makkelijk aanpassen met de belichtingscorrectieknop of Exposure Compensation-knop (makkelijk te herkennen aan de +/- tekentjes op de camera).


De grootste opening oftewel het grootste diafragma van je lens is afhankelijk van de lens die je gebruikt. Heb je bijvoorbeeld bij de aanschaf van je camera de standaardlens erbij gekregen dan is dat vaak een 18-55mm lens met een diafragmawaarde van f3.5-f5.6. Dat houdt in dat de grootste opening van je lens f3.5 (bij 18mm) en f5.6 (bij 55mm) is.

diafragma 2.8
Foto gemaakt met diafragma 2.8

Foto hierboven is genomen met een diafragma van f2.8. Je ziet dat de achtergrond wazig is en zelfs de worstenbroodjes zijn niet allemaal even scherp.

Diafragma 22
Foto gemaakt met diafragma f22.0

Maak je diezelfde foto met een diafragma van f22.0 dan zie je een groot verschil in de scherptediepte. Maar ook alle stapjes er tussenin hebben een effect op het uiteindelijke resultaat.


Het diafragma en de sluitertijd zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden als je in de automatische stand, de diafragmavoorkeuze of sluitertijdvoorkeuzestand werkt. Als je de opening van je lens kleiner maakt (je diafragma dus 1 stop dichtdraait) wordt je sluitertijd langzamer. En dat is ook logisch als je erover nadenkt. Het gat waar het licht door naar binnen komt wordt kleiner, dus om dezelfde belichting te krijgen zal je camera daar een langere sluitertijd bij zetten.


In de automatische stand kiest je camera zelf de optimale combinatie van diafragma en sluitertijd, gebaseerd op de lichtsituatie ter plekke. Dat lijkt misschien ideaal, maar je verliest daarmee ook de controle over het eindresultaat. De camera gaat uit van een ingeprogrammeerde rekensom en weet niet dat jij bijvoorbeeld een mooie, vage achtergrond wilt.

Kies dan ook bij voorkeur niet voor de automatische stand, maar leer werken met de diafragmavoorkeuzestand of de handmatige stand. 

De diafragma voorkeuze is bij een Canon Av-stand. Nikon is de A-stand en dat is voor de meeste camera’s een vergelijkbare setting. Bij sommige camera’s staat er de letter D van diafragma.

Scherptediepte


Behalve dat je diafragma de hoeveelheid licht op je sensor regelt, bepaalt het voor een groot deel ook de scherptediepte in je foto. Maar wat is nu eigenlijk scherptediepte?
Scherptediepte is simpel gezegd het gedeelte in je foto dat scherp is. Daarbij is het belangrijk om te onthouden dat hoe groter het gat in je lens is, hoe kleiner de scherptediepte is.

Diafragma reeks
Van 2.8 naar 22

In het voorbeeld hierboven is de eerste foto genomen bij een diafragma van f2.8 en heeft weinig scherptediepte. De foto daarna is genomen bij een diafragma van f5.6.0 en heeft een grotere scherptediepte. Je ziet dat het verschil tussen die twee al behoorlijk groot is.

De laatste foto is genomen bij een diafragma van f22.0.


Behalve het diafragma zijn er nog een aantal zaken die invloed hebben op de scherptediepte:
• het type camera (dit heeft te maken met de grootte van de sensor);
• het soort lens;
• de afstand tot het onderwerp.
In de inleiding heb ik al iets gezegd over de verschillende typen camera. Het komt er in het kort op neer dat de grootte van de sensor in je camera bepalend is voor de scherptediepte van je foto. Hoe kleiner de sensor, hoe meer scherptediepte (denk aan compact camera’s en telefoons).


Wat betreft de lens is het belangrijk om te weten dat een telelens minder scherptediepte geeft dan een groothoeklens. Gebruik je bij beide een diafragma van f8.0 dan zal de foto er toch anders uitzien.
Als laatste geldt dat hoe dichter je bij je onderwerp gaat staan, hoe kleiner de scherptediepte zal zijn. Een macrolens heeft dan ook vaak een minimale scherptediepte wat het moeilijk maakt om een dergelijke lens uit de hand te gebruiken. Eén kleine beweging en je foto is onscherp.

Opdracht

  1. Ga actief aan de slag met je diafragma. Maak een foto met een laag diafragma (weinig scherptediepte) en eentje met veel scherptediepte. Speel met de settings op je camera en deel je resultaten in het forum hier.

You may also like

Leave a Comment

foodieacademie logo wit

@2023. All Rights reserved Simone’s Kitchen/FoodieAcademie